Liman Online Psikoterapi

Evlilikte daha çok anlaşılmak, daha değerli hissetmek ve daha mutlu olabilmek çoğu zaman birbirine bağlı üç temel ihtiyaç olarak karşımıza çıkar. Klinik psikoloji alanında yapılan çalışmalar, bireyin romantik ilişkide kendini ne kadar görülmüş ve duyulmuş hissettiğinin, ilişki doyumu üzerinde oldukça belirleyici olduğunu göstermektedir. Eşlerden birinin diğerini gerçekten anlamaya çalışması, duygularını dikkate alması ve bunları iletişimde yansıtması; ilişkideki duygusal güvenliğin en önemli yapı taşlarından biridir. Bilimsel bir araştırmada da bu durum açıkça ortaya konmuştur: “Perceptions of romantic partners… through the lens of felt understanding and appreciation” başlıklı çalışma, kişinin partneri tarafından anlaşıldığını ve takdir edildiğini hissetmesinin, ilişkiyi olumlu yönde şekillendirdiğini göstermektedir. Bu nedenle evlilikte anlaşılma hissi, yalnızca bir iletişim becerisi değil; duygusal yakınlığı besleyen güçlü bir psikolojik ihtiyaçtır.Evlilikte değerli hissetmek ise kişinin ilişkinin içinde bir anlamı olduğuna dair içsel bir algı geliştirmesiyle ilgilidir. Değer algısı, bireyin hem kendilik saygısını hem ilişki içindeki yerini belirleyen önemli bir ölçüttür. Eşlerin birbirlerine yönelik küçük ama anlamlı davranışları, kararlarda birbirinin fikrini önemsemesi, emeklerin takdir edilmesi gibi tutumlar; kişinin “Bu ilişkide benim varlığım önemli” düşüncesini güçlendirir. Araştırmalar da bu sürecin bilimsel zeminini desteklemektedir. Bir meta-analiz çalışmasında, evlilik doyumunu etkileyen faktörlerin büyük ölçüde iletişim ve içsel motivasyonla ilişkili olduğu, bu iki unsurun ilişki dinamiklerini güçlü şekilde açıkladığı gösterilmiştir. Bu bulgu, eşlerin birbirlerini değerli hissettirecek iletişim biçimleri geliştirmesinin ne kadar anlamlı olduğunu ortaya koymaktadır.Tüm bu süreçlerin birleşimi ise evlilikte mutluluğun sürdürülebilir hâle gelmesini sağlar. Mutluluk yalnızca olumlu duyguların anlık yaşanması değil, ilişkinin genel işleyişinin sağlıklı olmasıyla ortaya çıkan süreğen bir iyilik hâlidir. Bir başka araştırmada, evlilik doyumunun hem …

Hiç düşündünüz mü, aynı evde büyüyen kardeşlerin birbirinden ne kadar farklı olduğunu? Bazen biri sessiz ve uyumlu olurken diğeri daha tepkisel ya da mesafeli olabilir. Aslında bu fark, sadece kişilik özelliklerinden değil, aynı zamanda ebeveynlerinin farklı zamanlarına doğmuş olmalarından kaynaklanır. Biz psikologlar olarak biliyoruz ki, hiçbir kardeşin anne ve babası tam olarak aynı değildir. Çünkü her çocuk, ebeveyninin farklı bir dönemine tanıklık eder.Bir çocuk, anne ve babasının hâlâ genç, idealist ve öğrenme sürecinde olduğu yıllarda dünyaya gelir. Diğeri ise onların yorgunluklarının, kayıplarının, yaşanmışlıklarının üzerine doğar. Böylece her biri, aynı hikâyenin farklı sahnelerinde yer alır. Bir kardeş, ebeveyninin “nasıl anne-baba olunur”u denediği dönemin yansımasıyken; diğeri “nasıl dayanılır, nasıl sabredilir”in cevabını gözlemler.Zaman geçtikçe, anne babalar da değişir. Belki daha sakinleşiriz, belki daha kaygılı hale geliriz. Hayat, bizleri dönüştürür. Bu yüzden her çocuk, ebeveyninin farklı bir versiyonuyla büyür. Bu durum, kardeşlerin birbirinden uzaklaşmasına neden olabilir ama aslında her biri aile tarihinin ayrı bir katmanını taşır.Kardeşler arasındaki farkı anlamak, sadece bireysel değil, kuşaklar arası aktarımın doğasını da anlamaktır. Çünkü bizler, yalnızca yetiştirildiğimiz anne babanın değil, onların o anki ruh hâlinin, koşullarının, yaşadıkları kayıpların da ürünüyüz.Amerikalı psikoterapist Daniel Stern’in bir makalesinde söylediği gibi:“Bir çocuk doğduğunda, yalnızca o değil, ebeveyn de yeniden doğar. Her doğum, hem bir bebeği hem de o bebeğin ebeveynini yaratır.”(Stern, D. N. (1995). The Motherhood Constellation. Basic Books.)Bu cümle bize şunu hatırlatıyor: Her çocukla birlikte anne ve baba da değişir. Dolayısıyla, her kardeş farklı bir anne babaya sahip olur; isimler aynı kalsa bile, yaşantı bambaşkadır.Biz terapistler, aile içindeki çatışmalarda ya da kardeş …

Günümüz dünyasında “daha fazlası” sanki yaşamın temel mottosu hâline geldi. Daha iyi bir iş, daha çok kazanç, daha güzel bir ev, daha fazla beğeni… Tüm bu hedefler kulağa motive edici gelebilir, fakat çoğu zaman farkında olmadan bizi içten içe yoran bir döngünün içine çeker. Bir süre sonra, sahip olduklarımızın tadını çıkaramadan, hep bir sonrakine ulaşma telaşında buluruz kendimizi. Oysa insan zihni, sürekli tatminsizlik hâline alıştığında, başarı hissini de giderek yitirir. NeuroImage dergisinde yayınlanan bir çalışmada (Kringelbach & Berridge, 2017), beynin ödül sistemiyle ilgili şu bulguya dikkat çekiliyor: Dopamin salınımı, yalnızca bir hedefe ulaştığımızda değil, ona ulaşma sürecinde de devreye giriyor. Yani mutluluk, “sonuçta” değil, “yolda olma hâlinde” gizli. Ancak biz çoğu zaman bu yolculuğu gözden kaçırıyoruz. Bir psikolog olarak, danışanlarımızla çalışırken sık sık bu döngüye rastlıyoruz. “Yeterince iyi değilim” düşüncesi, kişinin içsel motivasyonunu beslemek yerine, kendine yönelik yargıyı derinleştiriyor. Oysa gelişim, bir yarışı kazanmak değil; kendimizle temas kurarak ilerlemekle mümkün. Belki de bazen durmak, nefes almak ve sahip olduklarımızın değerini fark etmek, bizi en çok ileriye taşıyan şeydir. Hepimiz, görünmeyen çabalarla dolu bir geçmiş taşıyoruz. Kimsenin bilmediği mücadelelerimiz, sessiz direnişlerimiz, içten içe verdiğimiz kararlarımız var. Ve bu çabaların her biri, “daha fazla” olmadan da anlamlı. Bugün bir an durup, çevremize ve kendimize bakmayı deneyelim. Belki de ihtiyacımız olan şey, daha fazlasını kovalamak değil; zaten elimizde olan şeylerin ne kadar kıymetli olduğunu fark etmektir...